มหาวิทยาลัยปลอดพลาสติกใช้ครั้งเดียว | KU 2024 | เกษตรศาสตร์เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

มหาวิทยาลัยปลอดพลาสติกใช้ครั้งเดียว: ระบบนิเวศการลด ใช้ซ้ำ และทดแทน

คณะบริหารธุรกิจ , วิทยาเขตบางเขน

รายละเอียด

โครงการนี้ออกแบบการเปลี่ยนผ่านเชิงระบบเพื่อลดพลาสติกใช้ครั้งเดียวภายในวิทยาเขต โดยเริ่มจากการทำบัญชีวัตถุดิบที่ไหลผ่านโรงอาหาร ร้านสะดวกซื้อ และกิจกรรมมหกรรมของนิสิตเพื่อระบุชนิดบรรจุภัณฑ์ปริมาณสูง จุดกำเนิด และรูปแบบการทิ้งจริง จากนั้นทีมงานร่วมกับผู้ประกอบการกำหนดข้อกำหนดจัดซื้อที่ปรับตามบริบท เช่น ห้ามฝา/ช้อนส้อมพลาสติกฟรีที่จุดจ่าย จัดการมัดจำภาชนะใช้ซ้ำผ่านแอป และตั้งจุดคืนที่เชื่อมกับระบบล้างกลางของมหาวิทยาลัย โดยเชื่อมสื่อสารพฤติกรรมกับสหกรณ์นิสิตและชมรมสิ่งแวดล้อม เพื่อให้เกิดแรงจูงใจทั้งเชิงเศรษฐศาสตร์และสังคมที่สอดประสานกันอย่างเป็นรูปธรรม

ในระดับปฏิบัติการ ได้ออกแบบภาชนะหมุนเวียนมาตรฐาน 3 ขนาดที่ทนทานและทดแทนกล่องโฟม พร้อมสเปกฉลากและ QR สำหรับติดตามรอบชีวิต ชุดทดลองถูกนำไปใช้จริงในโรงอาหารหลัก 5 แห่ง โดยระบบล้างกลางใช้เครื่องล้างประสิทธิภาพสูงและการจัดตารางขนส่งแบบรวมเที่ยว เพื่อลดการใช้น้ำและพลังงานต่อหนึ่งภาชนะ ทีมวิจัยยังร่วมกับรายวิชาและชมรมจัดกิจกรรม ‘Zero-Waste Event’ ที่บังคับใช้แนวทางทั้งหมดในงานขนาดใหญ่ พร้อมวัดผลซ้ำก่อน–หลัง เพื่อสื่อสารหลักฐานเชิงประจักษ์ต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในมหาวิทยาลัยและชุมชนรอบข้าง

ผลการดำเนินงานตลอดปีพบว่าปริมาณพลาสติกใช้ครั้งเดียวจากร้านค้าพันธมิตรลดลงเฉลี่ย 68% โดยไม่เพิ่มต้นทุนรวมต่อจานอาหารเมื่อคิดรวมระบบมัดจำและการคืนเงิน อัตราการคืนภาชนะสูงกว่า 92% ภายใน 48 ชั่วโมง และอัตราการปนเปื้อนในจุดแยกลดลงเหลือต่ำกว่า 5% โครงการได้จัดทำคู่มือการจัดซื้อและชุดมาตรฐานปฏิบัติสำหรับร้านค้าใหม่ ตลอดจนสื่อการเรียนรู้ที่ใช้ในรายวิชาและการอบรมบุคลากร สนับสนุนเป้าหมาย SDG 12 และยกระดับภาพลักษณ์มหาวิทยาลัยสู่ศูนย์กลางนวัตกรรมขยะน้อยในระดับภูมิภาค